Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2014

243 - Σατιρικό βυζαντινό ποίημα του Χριστόφορου Μυτιληναίου περί του πάθους κατοχής λειψάνων


Σατιρικό βυζαντινό ποίημα του Χριστόφορου Μυτιληναίου περί του πάθους κατοχής λειψάνων http://leipsanothiki.blogspot.be/



Ο Χριστόφορος Μυτιληναίος (περ. 1000 - περ. 1050) ήταν ένας βυζαντινός αξιωματούχος και ποιητής που έζησε στο πρώτο μισό του 11ου αιώνα. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, σε μία οικογένεια πιθανότατα με πλούτο και επιρροή. Καταγόταν από τη Μυτιλήνη και μάλιστα φαίνεται πως θεωρούσε καύχημα του την καταγωγή του από τη Μυτιλήνη, ώστε αυτή ήταν γραμμένη πάντα δίπλα στο όνομά του.

Υπηρέτησε σε διάφορα σημαντικά αυλικά αξιώματα, όπως πατρίκιος, ανθύπατος και κριτής (= δικαστής) στα θέματα των Αρμενιακών και της Παφλαγονίας. Κατά τη διάρκεια της ζωής του συνδέθηκε με τρεις από τους αυτοκράτορες του Βυζαντίου: τον Μιχαήλ Δ' τον Παφλαγόνα, που εβασίλευσε από το 1034 - 1041, τον Μιχαήλ Ε' τον Καλαφάτη, που εβασίλευσε μερικούς μήνες του 1042, και τον Κωνσταντίνο Θ' τον Μονομάχο, που εβασίλευσε από το 1042 ως το 1055.

Ανάμεσα στα έργα του περιλαμβάνονται ποιήματα, επιγράμματα και έμμετρα καλενδάρια (= συναξάρια σε στίχους). Πολλά μάλιστα από τα δίστιχα επιγράμματα, που περιέχονται στα Μηναία και σε άλλα Λειτουργικά βιβλία, ανήκουν στον βυζαντινό αυτόν ποιητή.

Στίχοι διάφοροι (ο πλήρης τίτλος: Στίχοι διάφοροι Χριστοφόρου πατρικίου ανθυπάτου, γεγονότος κριτού της Παφλαγονίας και των Αρμενιακών, του Μυτιληναίου) είναι μία συλλογή 145 ποιημάτων με ετερογενές περιεχόμενο. Πολλά είναι επιγράμματα με θρησκευτικό περιεχόμενο (ποιήματα προς τιμήν κάποιας θρησκευτικής εορτής ή εορτάζοντος αγίου), ενώ μερικά περιγράφουν ιστορικά γεγονότα, όπως για παράδειγμα τον θάνατο του Ρωμανού Γ' του Αργυρού. Αρκετά επίσης είναι τα επιτάφια επιγράμματα που έγραψε για προσφιλή οικογενειακά του πρόσωπα, με τη θλιβερή αφορμή του θανάτου τους, ενώ άλλα είναι ποιήματα αφιερωμένα σε φίλους, ιερωμένους και βασιλείς. Υπάρχουν επίσης αινίγματα, αλλά και σατιρικά.

Στα σατιρικά του ποιήματα, ο Χριστόφορος σατιρίζει αποτυχημένους οδηγούς αρμάτων του ιππόδρομου, απατημένους συζύγους, υποκριτές μοναχούς, ψευτο-διανοούμενους κτλ.

Ο έλεγχός του "Προς τον μοναχόν Ανδρέαν, όστα ιδιωτών ως αγίων λείψανα εξωνούμενον ... τε μέλη άπειρα ως ενός και του αυτού αγίου ... δέχεται" είναι αξιοσημείωτος, καθώς με το ποίημα αυτό κατακρίνεται ένας μοναχός, που από το πάθος κατοχής λειψάνων αγόραζε
πλαστά λείψανα και έτρεπε τους απλοϊκούς ανθρώπους στη δεισιδαιμονία, παρουσιάζοντάς τα ως αυθεντικά.

Το σαρκαστικό αυτό ποίημα προς τον μοναχόν Ανδρέαν του βαθύτατα θρησκευόμενου Χριστόφορου Μυτιληναίου είναι διάσημο σε μέρος της σύγχρονης ελληνικής μπλογκόσφαιρας, αφού χρησιμοποιείται και παρατίθεται ως "ιστορική πηγή" αγυρτείας λειψάνων προς εκμετάλλευση των απλοϊκών ανθρώπων, ενώ, όπως φαίνεται, ο Χριστόφορος Μυτιληναίος σατιρίζει περισσότερο το πάθος ανεύρεσης και κατοχής αγίων λειψάνων του μοναχού αυτού (που ίσως ήταν και χαρακτηριστικό της εποχής του). Το κυκλοφορούν όμως σε διάφορες παραλλαγές από 6 ως 16 στίχους (η μεγαλύτερη είναι της Βικιθήκης παρακάτω με 16 στίχους), ενώ κανείς από αυτούς που το κυκλοφορούν δεν φαίνεται να γνωρίζει ότι το ποίημα διατρέχει συνολικά 135 στίχους και το πρωτότυπο ίσως να ήταν και λίγο μεγαλύτερο! 


Πολλοὶ λέγουσιν (εἰ δ᾿ ἀληθεῖς οἱ λόγοι
οὐκ οἶδα) πλὴν λέγουσι· καὶ πείθουσί με,
ὡς σφόδρα χαίρεις, ὦ μοναστὰ καὶ πάτερ,
εἴ τις σὲ σεπτοῖς δεξιοῦται λειψάνοις
ἀνδρῶν μαρτύρων ἢ σεβαστῶν μαρτύρων,
θήκας δὲ πολλὰς λειψάνων θείων ἔχεις,
ἃς ἐξανοίγων τοῖς φίλοις σου δεικνύεις·
τοῦ Προκοπίου μάρτυρος χεῖρας δέκα,
Θεοδώρου δὲ πέντε καὶ δέκα γνάθους,
καὶ Νέστορος μὲν ἄχρι τῶν ὀκτὼ πόδας,
Γεωργίου δὲ τέσσαρας κάρας ἅμα,
καὶ πέντε μαστοὺς Βαρβάρας ἀθλοφόρου·
καὶ νῦν μὲν ὀστᾶ δώδεκα βραχιόνων
τοῦ καλλινίκου μάρτυρος Δημητρίου,
νῦν τ᾿ αὖ καλάμους εἴκοσι σκελῶν ὅλων
τοῦ Παντελεήμονος (ὢ τῆς πληθύως!)

Από την προτελευταία κριτική έκδοση των στίχων του Χριστόφορου Μυτιληναίου, η λειψανοθήκη αναρτά παρακάτω το πλήρες κείμενο του ποιήματος.



Σατιρικό βυζαντινό ποίημα του Χριστόφορου Μυτιληναίου περί του πάθους κατοχής λειψάνων http://leipsanothiki.blogspot.be/


Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:



242 - Η Σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου των E. Delaune - E. Libaerts


  Η Σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου των E. Delaune - E. Libaerts http://leipsanothiki.blogspot.be/


Αυτή η υπέροχη Σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου που βρίσκεται στη Βασιλική του Τιμίου Σταυρού (Basilica di Santa Croce), στη Φλωρεντία της Ιταλίας, σχεδιάστηκε από τον Etienne Delaune και κατασκευάστηκε από τον Eliseus Libaerts (από την Αμβέρσα) στα μέσα του 16ου αιώνα. Είναι γνωστό ότι ο Eliseus Libaerts συνεργαζόταν συχνά με τον Etienne Delaune ή εκτελούσε κατασκευαστικά τα σχέδιά του.



  Η Σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου των E. Delaune - E. Libaerts http://leipsanothiki.blogspot.be/





Τετάρτη, 29 Ιανουαρίου 2014

241 - Εικόνα λειψανοθήκη ...πανευρωπαϊκής παραγωγής


Εικόνα λειψανοθήκη ...πανευρωπαϊκής παραγωγής http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η εικόνα με το πουκάμισό της από το Βυζάντιο,
η σκηνή της Γέννησης του Χριστού από τη Βενετία
και τα λείψανα από τη Γερμανία.
Μία εικόνα λειψανοθήκη πανευρωπαϊκής παραγωγής.


Η παραπάνω εικόνα που βρίσκεται σήμερα στην κατοχή του Μουσείου του Λούβρου είναι μία εικόνα λειψανοθήκη ...πανευρωπαϊκής παραγωγής. Η είκονα με το ασημένιο πουκάμισό της προέρχεται από το Βυζάντιο και είναι του 11ου/12ου αιώνα. Η παράσταση της Γέννησης του Χριστού από ελεφαντόδοντο που ενσωματώθηκε στο κέντρο της προέρχεται από τη Βενετία και είναι του 12ου/13ου αιώνα. Οι θήκες με τα ενσωματωμένα λείψανα προστέθηκαν τον 14ο/15ο αιώνα στη Γερμανία.

Έτσι, άθελά της, η εικόνα λειψανοθήκη προοιωνίζει το μέλλον, αφού για την τελική σύνθεσή της συνέβαλαν η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας και η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία!

Εικόνα λειψανοθήκη ...πανευρωπαϊκής παραγωγής http://leipsanothiki.blogspot.be/

Διαστάσεις: 26,3 x 24 εκ
Αριθμός ευρετηρίου στο Μουσείο του Λούβρου: OA 11399
Δείτε αναλυτικές φωτογραφίες παρακάτω:



240 - Μεταβυζαντινή λειψανοθήκη με παράσταση της Ιερουσαλήμ


Μεταβυζαντινή λειψανοθήκη με παράσταση της Ιερουσαλήμ http://leipsanothiki.blogspot.be/
Λειψανοθήκη της Ιεράς Mονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βραγκιανών Αργιθέας.
Περιέχει λείψανα του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, του Οσίου Παρθενίου επισκόπου Λαμψάκου του Θαυματουργού,
του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού και του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Τρύφωνος του Θαυματουργού.

Η μεταβυζαντινή ασημένια λειψανοθήκη με παράσταση της Ιερουσαλήμ αποθησαυρίζεται στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βραγκιανών Αργιθέας. Περιέχει λείψανα του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, του Οσίου Παρθενίου επισκόπου Λαμψάκου του Θαυματουργού, του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού και του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Τρύφωνος του Θαυματουργού. Στη μέση παράσταση της Σταύρωσης και στο βάθος η Ιερουσαλήμ με σπίτια, ψηλά κτίρια με τρούλους, δένδρα, αλλά χωρίς τείχη. Ο κατασκευαστής της μιμείται είτε τον αντίστοιχο τύπο εικόνας είτε σχέδια της Ιερουσαλήμ από τα χειρόγραφα Προσκυνητάρια των Αγίων Τόπων. Η λειψανοθήκη, αν και απλή και κάπως άτεχνη, είναι παρόλα αυτά πολύ γοητευτική.


Μεταβυζαντινή λειψανοθήκη με παράσταση της Ιερουσαλήμ http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σχέδιο της Ιερουσαλήμ σε ασημένια μεταβυζαντινή λειψανοθήκη.
Η Ιερουσαλήμ απεικονίζεται με σπίτια, ψηλά κτίρια με τρούλους, δένδρα, αλλά χωρίς τείχη.
Πρότυπο του σχεδίου ίσως τα χειρόγραφα Προσκυνητάρια των Αγίων Τόπων.


Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2014

239 - Η αλήθεια και η ταπείνωση στο βυζαντινό στέμμα του Κωνσταντίνου Μονομάχου


Η αλήθεια και η ταπείνωση στο βυζαντινό στέμμα του Κωνσταντίνου Μονομάχου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το χρυσό στέμμα του Κωνσταντίνου Μονομάχου.
Εικονίζεται ο ίδιος, η γυναίκα του Ζωή και η αδελφή της Θεοδώρα.

Ακόμα εικονίζονται δύο χορεύτριες, ίσως Νίκες, και οι αρετές που θα έπρεπε να έχει ο αληθινός ηγεμόνας:
την ΑΛΗΘΕΙΑ και την ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ.


Αυτό είναι το στέμμα του Κωνσταντίνου Θ', αυτοκράτορα του Βυζαντίου από τις 11 Ιουνίου 1042 έως τις 11 Ιανουαρίου 1055, γνωστού και ως Κωνσταντίνου του Μονομάχου. Είναι χρυσό με σμάλτο και κατασκευασμένο στα μέσα του 11ου αιώνα. Εικονίζει τον ίδιο τον Κωνσταντίνο με τη δεύτερη σύζυγό του, τη Ζωή, και την αδελφή της Θεοδώρα


Η αλήθεια και η ταπείνωση στο βυζαντινό στέμμα του Κωνσταντίνου Μονομάχου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σπάνιο βυζαντινό ιστάμενον νόμισμα της Ζωής και της Θεοδώρας (Απρίλιος - Ιούνιος 1042).
Χρυσός, 4,41 γρ, διάμετρος 25 χιλ. Συλλογή Dumbarton Oaks, Ουάσινγκτον, ΗΠΑ.


Δίπλα στις γυναίκες εικονίζονται δύο χορεύτριες που δεν είναι ακριβώς σίγουρο τι αντιπροσωπεύουν, ενώ παραδίπλα τους δύο άλλες γυναικείες μορφές προσωποποιούν, σύμφωνα με τις επιγραφές τους, τις αρετές που θα έπρεπε να έχει ο αληθινός ηγεμόνας: την ΑΛΗΘΕΙΑ και την ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ.



Η αλήθεια και η ταπείνωση στο βυζαντινό στέμμα του Κωνσταντίνου Μονομάχου http://leipsanothiki.blogspot.be/
Πλήρης ανάπτυγμα του στέμματος του Κωνσταντίνου Μονομάχου.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ (δεξιά) και η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ (αριστερά) στις άκρες του στέμματος.

Το στέμμα του Κωνσταντίνου του Μονομάχου, μετά από μεγάλη επιστημονική  συζήτηση, θεωρείται σήμερα αυθεντικό. Έχει υποστηριχθεί επίσης ότι δεν επρόκειτο για στέμμα που φοριόταν στο κεφάλι, αλλά για διάδημα που φοριόταν στο χέρι, όταν επέστρεφε ο αυτοκράτορας νικητής από πολεμική εκστρατεία. Σε αυτή την περίπτωση, οι δύο χορεύτριες αντιπροσώπευαν είτε Νίκες είτε την Κωνσταντινούπολη και τη Ρώμη (Ρώμη και Κωνσταντινούπολις εν τω ονόματί σου αγγαλιάσονται).

Σήμερα αποθησαυρίζεται στο Εθνικό Μουσείο της Ουγγαρίας, στη Βουδαπέστη. 

Δείτε αναλυτικές φωτογραφίες παρακάτω:


238 - Σπάνια λειψανοθήκη του 13ου αιώνα


Σπάνια λειψανοθήκη του 13ου αιώνα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η σπάνια λειψανοθήκη του 13ου αιώνα που εντοπίστηκε στο Βασιλικό Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας των Βρυξελλών.
Σύμφωνα με τις ως τώρα πληροφορίες, η σπάνια αυτή βυζαντινή λειψανοθήκη προέρχεται από το Άγιον Όρος.


Η λειψανοθήκη της παραπάνω φωτογραφίας εντοπίστηκε  στο Βασιλικό Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας των Βρυξελλών (Musées royaux d’Art et d’Histoire, Musée du Cinquantenaire, Bruxelles) με τον αριθμό ευρετηρίου 3225.

Πρόκειται για φορητή επίπεδη λειψανοθήκη που φέρει διάχωρα, εντός των οποίων ανευρίσκονται λείψανα. Σύμφωνα με τη λεζάντα του μουσείου προέρχεται από το Άγιον Όρος και έφτασε ως τις Βρυξέλλες διαμέσω της Βενετίας. 

Η λειψανοθήκη που αποδίδεται στα τέλη του 13ου αιώνα είναι κατασκευασμένη από ξύλο κέδρου που έχει επενδυθεί με χαλκό, ασήμι, χρυσό, γυαλί και πολύτιμους λίθους.

Στα διάχωρα φέρει επιγραφές ταυτοποίησης των λειψάνων με ερυθρογραφία, αλλά η ανάλυση των φωτογραφιών που αναρτώνται παρακάτω δεν επιτρέπει προς το παρόν την ανάγνωσή τους.


Δευτέρα, 27 Ιανουαρίου 2014

237 - Εἰ ζήσεται τὰ ὀστέα ταῦτα;


Οστά αδελφών και πατέρων της Ιεράς Μονής Θεοβαδίστου Όρους Σινά, Αγίας Αικατερίνης.

Καὶ ἐγένετο ἐπ᾿ ἐμὲ χεὶρ Κυρίου, καὶ ἐξήγαγέ με ἐν πνεύματι Κύριος καὶ ἔθηκέ με ἐν μέσῳ τοῦ πεδίου, καὶ τοῦτο ἦν μεστὸν ὀστέων ἀνθρωπίνων· καὶ περιήγαγέ με ἐπ᾿ αὐτὰ κυκλόθεν κύκλῳ, καὶ ἰδοὺ πολλὰ σφόδρα ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου, ξηρὰ σφόδρα. καὶ εἶπε πρός με· υἱὲ ἀνθρώπου, εἰ ζήσεται τὰ ὀστέα ταῦτα; καὶ εἶπα· Κύριε Κύριε, σὺ ἐπίστῃ ταῦτα. καὶ εἶπε πρός με· προφήτευσον ἐπὶ τὰ ὀστᾶ ταῦτα καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς· τὰ ὀστᾶ τὰ ξηρά, ἀκούσατε λόγον Κυρίου. τάδε λέγει Κύριος τοῖς ὀστέοις τούτοις· ἰδοὺ ἐγὼ φέρω ἐφ᾿ ὑμᾶς πνεῦμα ζωῆς καὶ δώσω ἐφ᾿ ὑμᾶς νεῦρα καὶ ἀνάξω ἐφ᾿ ὑμᾶς σάρκας, καὶ ἐκτενῶ ἐφ᾿ ὑμᾶς δέρμα καὶ δώσω πνεῦμά μου εἰς ὑμᾶς, καὶ ζήσεσθε· καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος. καὶ ἐπροφήτευσα καθὼς ἐνετείλατό μοι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐμὲ προφητεῦσαι καὶ ἰδοὺ σεισμός, καὶ προσήγαγε τὰ ὀστᾶ ἑκάτερον πρὸς τὴν ἁρμονίαν αὐτοῦ. καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ἐπ᾿ αὐτὰ νεῦρα καὶ σάρκες ἐφύοντο, καὶ ἀνέβαινεν ἐπ᾿ αὐτὰ δέρμα ἐπάνω, καὶ πνεῦμα οὐκ ἦν ἐπ᾿ αὐτοῖς. καὶ εἶπε πρός με· προφήτευσον ἐπὶ τὸ πνεῦμα, προφήτευσον, υἱὲ ἀνθρώπου, καὶ εἰπὸν τῷ πνεύματι· τάδε λέγει Κύριος· ἐκ τῶν τεσσάρων πνευμάτων ἐλθὲ καὶ ἐμφύσησον εἰς τοὺς νεκροὺς τούτους, καὶ ζησάτωσαν. καὶ ἐπροφήτευσα καθότι ἐνετείλατό μοι· καὶ εἰσῆλθεν εἰς αὐτοὺς τὸ πνεῦμα, καὶ ἔζησαν καὶ ἔστησαν ἐπὶ τῶν ποδῶν αὐτῶν, συναγωγὴ πολλὴ σφόδρα. καὶ ἐλάλησε Κύριος πρός με λέγων· υἱὲ ἀνθρώπου, τὰ ὀστᾶ ταῦτα πᾶς οἶκος Ἰσραήλ ἐστι, καὶ αὐτοὶ λέγουσι· ξηρὰ γέγονε τὰ ὀστᾶ ἡμῶν, ἀπόλωλεν ἡ ἐλπὶς ἡμῶν, διαπεφωνήκαμεν. διὰ τοῦτο προφήτευσον καὶ εἰπὸν πρὸς αὐτούς· τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ ἐγὼ ἀνοίγω τὰ μνήματα ὑμῶν καὶ ἀνάξω ὑμᾶς ἐκ τῶν μνημάτων ὑμῶν καὶ εἰσάξω ὑμᾶς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ἰσραήλ, καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος ἐν τῷ ἀνοῖξαί με τοὺς τάφους ὑμῶν τοῦ ἀναγαγεῖν με ἐκ τῶν τάφων τὸν λαόν μου. καὶ δώσω πνεῦμά μου εἰς ὑμᾶς, καὶ ζήσεσθε, καὶ θήσομαι ὑμᾶς ἐπὶ τὴν γῆν ὑμῶν, καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ Κύριος· λελάληκα καὶ ποιήσω, λέγει Κύριος.
   

Οστά αδελφών και πατέρων της Ιεράς Μονής Παντελεήμονος Αγίου Όρους.



236 - Ασημένια λειψανοθήκη του Φιλόθεου ιερομονάχου (1727)


 Ασημένια λειψανοθήκη του Φιλόθεου ιερομονάχου (1727) http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η όμορφη αυτή ασημένια λειψανοθήκη του Φιλόθεου ιερομονάχου (1727) περιείχε
κάποτε τεμάχιο Τιμίου Ξύλου και διάφορα λείψανα αγίων που σήμερα λανθάνουν.


Η μικρή αυτή ασημένια λειψανοθήκη (9,5 Χ 6 Χ 2 εκ) περιείχε κάποτε τεμάχιο Τιμίου Ξύλου και διάφορα λείψανα αγίων που σήμερα λανθάνουν. Στην μπροστινή πλευρά εικονίζονται ο Μέγας Κωνσταντίνος και η Αγία Ελένη να κρατούν τον Τίμιο Σταυρό, ενώ ψηλότερα ο Ιησούς Χριστός τους ευλογεί. Επιγραφές: ΙΣ ΧΣ, Ο ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, Η ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ. Η πίσω πλευρά της λειψανοθήκης φέρει εγχάρακτη κτητορική επιγραφή σε όλη την πλευρά της: ΑΥΤΗ Η ΘΗΚΗ Η ΠΕΡΙΕΧΟΥΣΑ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΜΕΡΟΣ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΜΟΥ ΦΙΛΟΘΕΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ 1727. Η λειψανοθήκη αγοράστηκε στην Αθήνα από τον Sir George William Rendel (1889 – 1979), ο οποίος ήταν Βρετανός διπλωμάτης  στη Γιουγκοσλαβία και Βουλγαρία (μέχρι το 1941). Ο πωλητής της λειψανοθήκης στην Αθήνα πιθανολόγησε την προέλευσή της από το 'Αγιον Όρος. Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Victoria and Albert στο Λονδίνο.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες παρακάτω:

Κυριακή, 26 Ιανουαρίου 2014

235 - Η αναγέννηση της Ελλάδας


Η αναγέννηση της Ελλάδας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η αναγέννηση της Ελλάδας. Ξυλόγλυπτη ζωγραφιστή επίστεψη από αρχοντικό της Σύρου (περίπου 1830).


Ξυλόγλυπτη ζωγραφιστή επίστεψη με «Την αναγέννηση της Eλλάδας». Από τον εσωτερικό διάκοσμο ενός αρχοντικού της Σύρου, γύρω στο 1830. Είναι ζωγραφισμένη με την τεχνική της αγιογραφίας και έχει επιχρυσωμένες ορισμένες λεπτομέρειες. Εικονίζει την Ελλάδα με τη μορφή της θεάς Αθηνάς, καθώς υψώνεται δοξαστικά πάνω από την Κωνσταντινούπολη και τον Μωάμεθ που παρακολουθεί εμβρόντητος με το σπαθί να του πέφτει από τα χέρια. Mέγ. ύψ. 0,42, πλ. 0,68 μ.


Η αναγέννηση της Ελλάδας http://leipsanothiki.blogspot.be/


Πηγή:




Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2014

234 - Μπορεί μία φωτογραφία να αποδείξει την αυθεντικότητα των λειψάνων των Τριών Μάγων;


Μπορεί μία φωτογραφία να αποδείξει την αυθεντικότητα των λειψάνων των Τριών Μάγων;  http://leipsanothiki.blogspot.be/
Οι στεφανωμένες κάρες των Τριών Μάγων στη λάρνακα λειψανοθήκη τους στον Καθεδρικό Ναό της Κολωνίας.
Από αριστερά προς τα δεξιά: Ο γέροντας Μελχιώρ, ο μεσήλικας Βαλτάσαρ και ο νεαρός Γάσπαρ.
Είναι άραγε αυθαίρετη αυτή η ταύτιση;

Μπορεί μία φωτογραφία να αποδείξει την αυθεντικότητα των λειψάνων των Τριών Μάγων;  http://leipsanothiki.blogspot.be/
Οι στεφανωμένες κάρες των Τριών Μάγων με κλειστή τη θήκη της λειψανοθήκης.
Οι επιγραφές υπονοούν την εξής σειρά σε σχέση με την προηγούμενη φωτογραφία.
Από αριστερά προς τα δεξιά: Ο νεαρός Γάσπαρ, ο γέροντας Μελχιώρ και ο μεσήλικας Βαλτάσαρ.
Είναι άραγε σωστότερη;


Σύμφωνα με την επικρατέστερη παράδοση οι Μάγοι με τα Δώρα ήταν τρεις. Ο ένας εξ’ αυτών ονομαζόταν Μελχιώρ. Ήταν γέροντας με κατάλευκα μαλλιά και γένια. Αυτός πρόσφερε το χρυσάφι ως δώρο στον Κύριο. Ο δεύτερος ονομαζόταν Γάσπαρ· ήταν νέος με ροδαλό πρόσωπο και αγένειος. Αυτός πρόσφερε το λιβάνι ως δώρο στον Κύριο. Ο τρίτος ονομαζόταν Βαλτάσαρ· είχε μελαχρινή επιδερμίδα και δασύτριχη γενειάδα. Αυτός πρόσφερε ως δώρο στον Κύριο το μύρο.



Μπορεί μία φωτογραφία να αποδείξει την αυθεντικότητα των λειψάνων των Τριών Μάγων;  http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σπάνια ρωσική εικόνα των αρχών του 19ου αιώνα που απεικονίζει τη μορφή
των Τριών Μάγων και το ταξίδι τους. Η εικόνα ανήκει ως τεχνοτροπία
στη λεγόμενη Σχολή Mstera.

Μπορεί μία φωτογραφία να αποδείξει την αυθεντικότητα των λειψάνων των Τριών Μάγων;  http://leipsanothiki.blogspot.be/
Λεπτομέρεια της προηγούμενης εικόνας. Οι Τρεις Μάγοι εικονογραφούνται
με τη μορφή ενός γέροντα, ενός μεσήλικα και ενός νέου.

Σύμφωνα με τη δυτική παράδοση τα λείψανα των Τριών Μάγων βρίσκονται σε μία ωραία  λειψανοθήκη εντός του Καθεδρικού Ναού της Κολωνίας. Συγκεντρώνοντας υλικό για μία ανάρτηση με θέμα αυτή τη λειψανοθήκη έπεσα πάνω σε μία λεπτομέρεια που νομίζω ότι έχει κάποιο ενδιαφέρον. Αν οι κάρες που βλέπουμε στην πρώτη φωτογραφία είναι στα αλήθεια των Τριών Μάγων, μπορούμε άραγε να ξέρουμε σε ποιόν από τους Τρεις Μάγους αντιστοιχούν;

Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:



233 - Η εορτή των Αγίων Θεοφανείων στον Ιορδάνη ποταμό (2014)


 Η εορτή των Αγίων Θεοφανείων στον Ιορδάνη ποταμό (2014) http://leipsanothiki.blogspot.be/

Από την εορτή των Αγίων Θεοφανείων στον Ιορδάνη ποταμό (Ιεριχώ), στις 18 Ιανουαρίου 2014, προέρχεται αυτή η μικρή επιλογή φωτογραφιών που επέλεξε και αναρτά εδώ η λειψανοθήκη:



Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2014

232 - Περί των Αγίων του Θεού (μελέτη του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως)



Περί των Αγίων του Θεού http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το αδιάφθορο σκήνωμα του φιλόχριστου Σέρβου ηγεμόνα και άγιου της Ορθόδοξης εκκλησίας
Λάζαρου Χρεμπελιάνοβιτς (Лазар Хребељановић,
1329 - 1389).

Η λειψανοθήκη αναδημοσιεύει το κείμενο του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως (1846-1920) Περί των Αγίων του Θεού (1904), στο οποίο γίνεται εκτενής αναφορά στην προσκύνηση των αγίων λειψάνων. 


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α´

Περὶ τῆς δόξης τῶν δικαίων ἐν τῇ γῇ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ περὶ τῆς τιμῆς τῆς ἀποδιδομένης αὐτοῖς ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας.

Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον καθ᾿ ὃν ὁ ὑπέρτατος Κριτὴς ἀξιοῖ νὰ ἀπονείμει τοῖς δικαίοις μετὰ θάνατον ἀπαρχήν τινα τῆς δόξης αὐτῶν ἐν τῷ Οὐρανῷ, ἤτοι τῇ Ἐκκλησίᾳ τῇ θριαμβευούσῃ, ἀπονέμει αὐτοῖς μίαν δόξαν καὶ ἐν τῇ ἐπὶ τῆς γῆς συγχρόνως στρατευομένῃ Ἐκκλησίᾳ. Αὕτη ἡ δόξα ἐκδηλοῦται ἐν τούτῳ ὅτι ἡ ἐπίγειος Ἐκκλησία σέβεται τοὺς δικαίους ὡς ἁγίους καὶ φίλους τοῦ Θεοῦ. Ἐπικαλεῖται αὐτοὺς ἐν ταῖς προσευχαῖς αὐτῆς ὡς μεσίτας παρ᾿ αὐτῷ, τιμᾷ ἐπίσης τὰ αὐτῶν λείψανα καὶ πᾶν ὅ,τι ἀνῆκεν αὐτοῖς, ὡς καὶ τὰς εἰκόνας αὐτῶν.


Διαβάστε περισσότερα:



231 - Περιστατικό κλοπής και πώλησης αγίων λειψάνων στη Θεσσαλία


Περιστατικό κλοπής και πώλησης αγίων λειψάνων στη Θεσσαλία http://leipsanothiki.blogspot.be/


==================================================
ΓΕΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Λάρισα, 21 Ιανουαρίου 2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εξαρθρώθηκε εγκληματική ομάδα που δραστηριοποιούταν στην πώληση εκκλησιαστικών εικόνων και άλλων αντικειμένων μεγάλης θρησκευτικής, συλλεκτικής και χρηματικής αξίας στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας.

Συνελήφθησαν συνολικά πέντε μέλη της ομάδας, τέσσερις ημεδαποί κι ένας αλλοδαπός υπήκοος Αλβανίας, ενώ μεταξύ των συλληφθέντων είναι κι ένας ιερέας.

Διαβάστε περισσότερα: 

Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2014

230 - Γεωργιανή εικόνα με ενσωματωμένα λείψανα βυζαντινής προέλευσης



Γεωργιανή εικόνα με ενσωματωμένα λείψανα βυζαντινής προέλευσης http://leipsanothiki.blogspot.be/
Γεωργιανή εικόνα με ενσωματωμένα λείψανα που φέρουν ελληνικές επιγραφές βυζαντινού τύπου
σε χρυσεπάργυρα ελάσματα.  Ανάμεσα στα λείψανα: τμήματα κάρας
των Αγίων Γεωργίου, Θεοδώρου Τήρωνος και Δημητρίου.

Η Ιερά Μονή Γκελάτι είναι ένα μεγάλο μοναστηριακό συγκρότημα κοντά στο Κουτάισι, Imereti, στη δυτική Γεωργία. Η Μονή Γκελάτι έχει τρεις εκκλησίες. Την εκκλησία της Θεοτόκου που ιδρύθηκε από τον βασιλιά της Γεωργίας Δαυίδ IV το 1106, και τις εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Νικολάου (του 13ου αιώνα). 

 
Γεωργιανή εικόνα με ενσωματωμένα λείψανα βυζαντινής προέλευσης http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ιερά Μονή Γκελάτι, Γεωργία.


Η Ιερά Μονή Γκελάτι ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα από τα κύρια πνευματικά και πολιτιστικά κέντρα της Γεωργίας. Είχε Πνευματική Ακαδημία που απασχολούσε μερικούς από τους πιο φημισμένους γεωργιανούς λογίους, φιλοσόφους και θεολόγους, πολλοί από τους οποίους είχαν ήδη δραστηριοποιηθεί και διαπρέψει σε διάφορα ορθόδοξα μοναστήρια ή άλλα κέντρα στο εξωτερικό, ανάμεσα στα οποία ήταν και το Πανδιδακτήριο της Μαγναύρας στην Κωνσταντινούπολη.  Μεταξύ των φημισμένων λογίων της Ακαδημίας Γκελάτι ήταν και ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Ioane Petritsi και ο μοναχός και σπουδαίος εκκλησιαστικός συγγραφέας Arsen Ikaltoeli.

Λόγω της σημασίας του ερευνητικού έργου που πραγματοποιούνταν στην Πνευματική Ακαδημία Γκελάτι, οι συγκαιρινοί της την ονόμαζαν «Η Νέα Ελλάς» και «Ο δεύτερος Άθωνας». 

Ιερά Μονή Γκελάτι, Γεωργία. http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ιερά Μονή Γκελάτι, Γεωργία.

 Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:


Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2014

229 - Ξύλινη βυζαντινή λειψανοθήκη με σκηνές από τον βίο του Ιωάννη του Βαπτιστή


 Ξύλινη βυζαντινή λειψανοθήκη με σκηνές από τον βίο του Ιωάννη του Βαπτιστή http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η σπάνια ξύλινη βυζαντινή λειψανοθήκη του 14ου αι. με σκηνές από τον βίο του Ιωάννη του Βαπτιστή.


Αυτό το μικρό ζωγραφισμένο ξύλινο κιβώτιο του 14ου αιώνα (23,5 × 9,9 × 9 εκ.) που προέρχεται από την Κωνσταντινούπολη δείχνει στις μακριές πλευρές του τέσσερις σκηνές από τη ζωή και το θάνατο του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Η εικονογραφική αφήγηση αρχίζει με την ανακοίνωση της γέννησης του Ιωάννη στον Ζαχαρία, τη γέννηση του Ιωάννη και το πρώτο του μπάνιο, ενώ αριστερότερα ο πατέρας του γράφει το όνομα του γιου του σε ένα πινάκιο. Η δεύτερη σκηνή εικονογραφεί την επίσκεψη της Θεοτόκου στην Ελισάβετ, η τρίτη την βάπτιση του Ιησού από τον Ιωάννη με τρεις αγγέλους να σεβίζουν και η τέταρτη την σύλληψη και την εκτέλεση του Ιωάννη με αποκεφαλισμό.

Είναι πιθανό, σύμφωνα με τους ειδικούς, ότι το ζωγραφισμένο αυτό ξύλινο κιβώτιο χρησιμοποιήθηκε ως λειψανοθήκη για λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή που σήμερα λανθάνουν. Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ, Οχάιο, ΗΠΑ (Cleveland Museum of Art).

Πηγή: Cleveland Museum of Art

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες παρακάτω:


228 - Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού στη Γεωργία


 Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού στη Γεωργία http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού που βρίσκεται στη Γεωργία.


Σύμφωνα με την έκδοση της Βικιπαιδείας στη γεωργιανή γλώσσα (εδώ - και σε μηχανική μετάφραση του Google), στην παρακάτω φωτογραφία που προέρχεται από βιβλίο βλέπουμε Τίμιο Ήλο της Σταύρωσης του Χριστού που φυλάσσεται στο Πατριαρχείο Γεωργίας. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, στη Γεωργία βρίσκονταν δύο Τίμιοι Ήλοι της Σταύρωσης, που δωρήθηκαν, σύμφωνα με τη γεωργιανή παράδοση, στον πρώτο χριστιανό βασιλιά της Γεωργίας Μίριαν ΙΙΙ από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο, τον 4ο αιώνα. 

Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:


227 - Ιάματα και θεοσημίες - Θαυματουργική ιατρική στην πρωτοχριστιανική Θεσσαλονίκη

Αναδημοσιεύουμε εδώ, κατόπιν αδείας του συγγραφέα του, Δρ. Παναγιώτη Καμπάνη, Αρχαιολόγου - Ιστορικού του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού και φίλου της λειψανοθήκης, το άρθρο "Ιάματα και Θεοσημίες - Θαυματουργική ιατρική στην πρωτοχριστιανική Θεσσαλονίκη" (Περιοδικό "Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού" 12/2005, σ. 36-49). Η εποχή της Ύστερης Αρχαιότητας και το πέρασμα από τον παγανισμό στον χριστιανισμό, η "αντικατάσταση" του θεραπευτή Ασκληπιού από τους ιαματικούς και θαυματουργούς Κοσμά και Δαμιανό στον κόσμο των νοοτροπιών της εποχής και η ιστορική ερμηνεία αρχαιολογικών ευρημάτων από την πρωτοχριστιανή Θεσσαλονίκη κάνει την ανάγνωσή του ενδιαφέρουσα. 

 
Ιάματα και θεοσημίες - Θαυματουργική ιατρική στην πρωτοχριστιανική Θεσσαλονίκη http://leipsanothiki.blogspot.be/

Πήλινα ομοιώματα ανθρώπινων χεριών, αφιερώματα στον Ασκληπιό.
Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, ΒΚ 4614.

Πάντα οι άνθρωποι στρεφόταν στο παράλογο, όταν με το λογικό δεν μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες τους και πάντα στρεφόταν στο υπερφυσικό, όταν το φυσικό δεν τους επαρκούσε ή δεν το γνώριζαν. Η ασθένεια, με τους πόνους που τη συνοδεύουν, θέτει ένα πρόβλημα στους ανθρώπους όλων των εποχών, η απάντηση στο οποίο εξαρτάται από την ιδέα που έχουν σχηματίσει για τον κόσμο όπου ζουν και για τις δυνάμεις που τους κυριαρχούν.
 
Κατά την πρωτοχριστιανική περίοδο φοβερές επιδημίες σάρωσαν τις χώρες της Μεσογείου. Σεισμοί και ξηρασίες, επιδρομές ακριδών και πλημμύρες, έπλητταν το φυσικό περιβάλλον καταστρέφοντας την παραγωγή και καθόριζαν άμεσα ή έμμεσα τη ζωή των ανθρώπων. Λοιμοί ως συνέπεια των προηγούμενων καταστάσεων οδηγούσαν στο θάνατο πολλές χιλιάδες ανθρώπων. Η χειρότερη περίοδος ήταν επί αυτοκράτορα Γαλλιηνού (260-268 μ.Χ). Η φτώχια και οι ασθένειες έφεραν αύξηση της θνησιμότητας και μείωση των γεννήσεων. Ο πληθυσμός της αυτοκρατορίας έχασε το 1/3 πέφτοντας από τα 70.000.000 στα 50.000.000. Η σχεδόν σταθερή απειλή του θανάτου προκαλούσε πτώση του ηθικού σε μεγάλο βαθμό. Οι καταστροφές από τις επιδημίες προκαλούσαν έξαρση του μυστικισμού, της δεισιδαιμονίας και της πρόληψης. Εξαφάνισαν την εμπιστοσύνη στους γιατρούς, που άλλωστε ελάχιστα μπορούσαν να προσφέρουν, με επακόλουθο την αναζήτηση υπερφυσικής βοήθειας (σημ. 1). Κάτω από τέτοιες συνθήκες, για τις οποίες υπάρχουν άφθονες μαρτυρίες συγχρόνων, μπαίνουμε στον πειρασμό να φανταστούμε, ότι οι άνθρωποι στρέφονταν πιο πρόθυμα στη θρησκεία για παρηγοριά ή καταφύγιο. Για όσους ζητούσαν να πιστέψουν σε κάτι, ή να υιοθετήσουν κάποιο σύστημα, υπήρχαν πολλές δυνατότητες επιλογής. Η μεσογειακή λεκάνη, όπως την είδε το 2ο μ.Χ. αι ο Πλούταρχος, ήταν "ένα κύπελλο με καλά αναμεμειγμένους μύθους" (σημ. 2). Ένα απόσπασμα της "Αυγούστειας Ιστορίας", ανώνυμου συγγραφέα του 3ου μ.Χ. αι., μοιάζει να επιβεβαιώνει αυτή την υπόθεση. Μας πληροφορεί ότι ο Αλέξανδρος Σεβήρος, αυτοκράτορας από το 222 μέχρι το 235, είχε τοποθετήσει στον ιδιωτικό του ναό αγάλματα του Χριστού, του Αβραάμ, του Ορφέα, του Απολλώνιου του Τυανέα, του Ασκληπιού, του Σέραπι και άλλων "θεϊκών ψυχών" και ότι κάθε πρωί τους πρόσφερε θυσίες (σημ. 3). Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, σε αυτή την περίοδο όπου η έννοια του ιερού έπαιρνε πολλές διαφορετικές όψεις, γιατί ο αυτοκράτορας θέλησε να συνδεθεί με τις πιο αυθεντικές "μεγάλες ψυχές".


 Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:


Πέμπτη, 16 Ιανουαρίου 2014

226 - Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού στη Μόσχα


Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού στη Μόσχα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ο Τίμιος Ήλος της Σταύρωσης του Χριστού (Μόσχα)
με τη γεωργιανή λειψανοθήκη του 17ου αιώνα.

Στην ανάρτηση: 162 - Οι λειψανοθήκες του Σωτήρος Χριστού στη Μόσχα είχαμε παρουσιάσει συνοπτικά, ανάμεσα στα ιερά κειμήλια του ναού, και τον Τίμιο Ήλο της Σταύρωσης που βρίσκεται στη Μόσχα.

Ο Τίμιος Ήλος έχει μήκος 14,5 εκ. και βάρος 84 γρ. Κατά το είδος του είναι ένα αρχαίο καρφί, χωρίς καθόλου ίχνη σκουριάς, μαύρου χρώματος και κατά μέρη με σπάνιες χρυσές ανταύγειες (ιδιαίτερα στις ακμές του).

Ο Τίμιος αυτός Ήήλος, που θεωρείται ένα από τα τέσσερα καρφιά με τα οποία σταυρώθηκε ο Χριστός, προέρχεται από τη Γεωργία. Το είχε φέρει στη Μόσχα, όπου διέμενε από το 1699, ο βασιλιάς της Γεωργίας Archil Imereti, φίλος του Μεγάλου Πέτρου. Μέχρι το 1715 το είχε σε ναό στην κατοικία του. Από εκεί και πέρα θα καταλήξει στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κρεμλίνο (Успе́нский собор Московского Кремля) και από τις 29 Ιουνίου 2008 στον Ναό του Σωτήρος Χριστού (Μόσχα).

Η αρχική λειψανοθήκη του Τιμίου Ήλου που σώζεται ακόμα είναι εξαιρετικό δείγμα εκκλησιαστικής γεωργιανής τέχνης, μάλλον του 17ου αιώνα, αν και οι αναθηματικές επιγραφές που φέρει την αποδίδουν στον 13ο αι. Ο Τίμιος Ήλος βρίσκεται εγκιβωτισμένος σε σύγχρονη λειψανοθήκη του 19ου αιώνα (έτος κατασκευής 1878) από επίχρυσο άργυρο.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες παρακάτω:


225 - Οι αλυσίδες του Αποστόλου Πέτρου


Οι αλυσίδες του Αποστόλου Πέτρου http://leipsanothiki.blogspot.be/


Η Ορθόδοξη Εκκλησία θέσπισε, κατά τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους, την εορτή "προσκυνήσεως της τιμίας αλύσεως του αγίου και πανευφήμου αποστόλου Πέτρου" και όρισε να τελείται αυτή στις 16 Ιανουαρίου. Η εορτή βασίζεται στις Πράξεις των Αποστόλων (ιβ΄ 1-19). Σύμφωνα με την παράδοση, η αλυσίδα αυτή, με την οποία ήταν δεμένος ο Aπόστολος Πέτρος, είχε λάβει από το πανίερο σώμα του αγιαστική και ιαματική χάρη, η οποία μεταδιδόταν στους Χριστιανούς που την προσκυνούσαν με πίστη.
 
Διαβάστε παρακάτω για τα υπάρχοντα λείψανα των αλυσίδων:


Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014

224 - Η κάρα της Οσίας Υπομονής


Η κάρα της Οσίας Υπομονής http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η κάρα της Οσίας Υπομονής που υπήρξε η βασίλισσα του Βυζαντίου Ελένη Δραγάση Παλαιολογίνα.

Η κάρα της Οσίας Υπομονής που υπήρξε η βασίλισσα του Βυζαντίου Ελένη Δραγάση Παλαιολογίνα, σύζυγος του Εμμανουήλ Β’ του Παλαιολόγου, και μητέρα των δύο τελευταίων βυζαντινών αυτοκρατόρων Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου και του Κωνσταντίνου ΙΑ'  Δραγάση Παλαιολόγου, φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Οσίου Παταπίου Λουτρακίου.


Η κάρα της Οσίας Υπομονής http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σύγχρονο σκίτσο από μικρογραφία που απεικονίζει
την Ελένη Δραγάση Παλαιολογίνα.


Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της κάρας παρακάτω:



223 - Ο σταυρός της Ελένης δεσποίνης Ρωμαίων της Παλαιολογίνης


 Σταυρός της Ελένης δεσποίνης Ρωμαίων της Παλαιολογίνας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Μικρογραφία που αναπαριστά τον Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο, την σύζυγό του, αυτοκράτειρα Ελένη, μετέπειτα Αγία
Υπομονή, και τρία από τα παιδιά τους: Ιωάννη, Θεόδωρο και Ανδρόνικο. Επιγραφές:
ΜΑΝΟΥΗΛ ΕΝ ΧΩ ΤΩ ΘΩ ΠΙCΤΟC ΒΑCΙΛΕΥC ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΡΩΜΑΙΩΝ Ο ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟC ΚΑΙ ΑΕΙ ΑΥΓΟΥCΤΟC
ΕΛΕΝΗ ΕΝ ΧΩ ΤΩ ΘΩ ΠΙCΤΗ ΑΥΓΟΥCΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙCΑ ΡΩΜΑΙΩΝ Η ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑ
ΙΩ ΕΝ ΧΩ ΤΩ ΘΩ ΒΑCΙΛΕΥC Ο ΥΙΟC ΑΥΤΟΥ
ΘΕΟΔΩΡΟC Ο ΠΟΡΦΥΡΟΓΕΝΝΗΤΟC ΕΥΤΗΧΗC ΔΕCΠΟΤΗC Ο ΥΙΟC ΑΥΤΟΥ
ΑΝΔΡΟΝΙΚΟC ΑΥΘΕΝΤΟΠΟΥΛΟC ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟC Ο ΥΙΟC ΑΥΤΟΥ


Σταυρός της βυζαντινής αυτοκράτειρας Eλένης Δραγάση Παλαιολογίνας, μετέπειτα Οσίας Υπομονής, 15ος αι., ξύλο και άργυρος με χαμηλό και έξεργο ανάγλυφο, ύψος 36,2 εκ., μήκος μεγάλης οριζόντιας κεραίας 18,8 εκ., μήκος μικρής οριζόντιας κεραίας 11,2 εκ. Αποθησαυρίζεται στην Ιερά Mονή Διονυσίου Αγίου Όρους.
 

 Σταυρός της Ελένης δεσποίνης Ρωμαίων της Παλαιολογίνας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ο σταυρός της βυζαντινής αυτοκράτειρας Eλένης Δραγάση Παλαιολογίνας, μετέπειτα Οσίας Υπομονής.
Αποθησαυρίζεται στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους.
 
O σταυρός αυτός, σύμφωνα με επιγραφή που έχει αποτυπωθεί σε παραλληλόγραμμο αργυρό έλασμα στο κάτω άκρο της κάθετης κεραίας του, είναι ανάθημα της Eλένης, θυγατρός του Σέρβου άρχοντα Δράγα, συζύγου του αυτοκράτορος Mανουήλ Παλαιολόγου και μητέρας του τελευταίου αυτοκράτορος του Bυζαντίου Kωνσταντίνου IA', που το 1448 έγινε μοναχή με το όνομα Yπομονή και πέθανε δύο χρόνια αργότερα. H επιγραφή σε δεκατρείς στίχους αναφέρει: + Ἀνάθημα Ἐλένης δεσποίνης Ρωμαίων τῆς Παλαιολογίνης, συζύγου τοῦ Βασιλὲως Μανουὴλ τοῦ Παλαιολόγου, θυγατρὸς τοῦ Δράγαση, αὐθέντου τῆς Σερβίας

Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:


Τρίτη, 14 Ιανουαρίου 2014

222 - Από την Κωνσταντινούπολη στη Γερμανία: διαρπαγμένα ιερά λείψανα


 Από την Κωνσταντινούπολη στη Γερμανία: διαρπαγμένα ιερά λείψανα http://leipsanothiki.blogspot.be/
Είναι άραγε βυζαντινό;
Από τον Επισκοπικό Θησαυρό του Ηalberstadt Γερμανίας.

Είναι γνωστό ότι στην Κωνσταντινούπολη είχαν συγκεντρωθεί κατά το πέρασμα των αιώνων πλήθος αγίων λειψάνων και ιερών κειμηλίων. Μάλιστα έχει υπολογιστεί ότι υπήρχαν περισσότερα από 3.600 λείψανα τουλάχιστον 476 αγίων, ενώ τα σπουδαιότερα από αυτά, τα όργανα Πάθους του Χριστού, όπως ο Ακάνθινος Στέφανος, ο Τίμιος Σταυρός, Ήλος της Σταύρωσης, η Ιερά Λόγχη που ένυξε την πλευρά Του κτλ είχαν συγκεντρωθεί στο παλατινό αυτοκρατορικό παρεκκλήσι, στην εκκλησία της Θεοτόκου του Φάρου.

Μετά την άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους της Δ' Σταυροφορίας σωρεία αγίων λειψάνων και ανεκτίμητης αξίας ιερά κειμήλια φορτώθηκαν στα πλοία και στάλθηκαν στη Δύση. Η μεταφορά αυτού του ιερού και κειμηλιακού πλούτου στη Βενετία, στο Παρίσι και σε άλλες πόλεις της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια, αν και σε μικρότερη έκταση.

Υπάρχουν όμως όλα αυτά τώρα; Και αν ναι, πώς μπορούμε να τα βρούμε; 

Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2014

221 - Βυζαντινό πάθος


 Βυζαντινό πάθος http://leipsanothiki.blogspot.be/
Σύμφωνα με τη λεζάντα βλέπουμε μία άποψη της "Μέσης", της κεντρικής λεωφόρου της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης,
ενώ στο βάθος η περιβόητη στήλη του Ιουστινιανού με το έφιππο άγαλμα του Ιουστιανού στην κορυφή
και ακόμα μακρύτερα ο τρούλος της Αγίας Σοφίας.


Ο Antoine Helbert από το Στρασβούργο της Γαλλίας είναι ζωγράφος, γλύπτης, εικονογράφος, γραφίστας, σκηνογράφος όπερας, ψηφιακός καλλιτέχνης κ.ά. Πριν μερικά χρόνια έλαβε ως δώρο από τη μητέρα του ένα βιβλίο για το Βυζάντιο και τόσο εμπνεύστηκε από αυτόν τον μυστηριώδη πολιτισμό που αγνοούσε μέχρι τότε που δημιούργησε μερικούς ψηφιακούς πίνακες εμπνευσμένους από αυτόν. Τους ονόμασε μάλιστα με το γενικό τίτλο Βυζαντινό πάθος (PASSION BYZANTINE), ενώ απεικονίζουν βυζαντινή αρχιτεκτονική, πορτρέτα και στιγμιότυπα καθημερινής ζωής.

Είναι αλήθεια ότι η λειψανοθήκη δεν έχει αρκετές γνώσεις περί μοντέρνας τέχνης, αλλά αυτά, τα εμπνευσμένα από το Βυζάντιο, δημιουργήματα του Antoine Helbert είναι εξαιρετικά, όπως μπορείτε και εσείς να δείτε παρακάτω σε δείγματα της δουλειάς του:  
 

220 - Ο τάφος της Αγίας Ελένης


Ο τάφος της Αγίας Ελένης http://leipsanothiki.blogspot.be/
Η σαρκοφάγος που προφύλαξε για αιώνες το ιερό σκήνωμα της Αγίας Ελένης.

Η Αγία Ελένη απεβίωσε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας σε ηλικία 80 ετών έχοντας στο πλευρό της το γιο της Κωνσταντίνο, όπως μας πληροφορεί ο Ευσέβιος (De Vita Constantini, 3, 46). Το γεγονός ότι από τις αρχές του 329 μ.Χ. σταματάει απότομα η κοπή νομισμάτων με τη μορφή της, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο θάνατός της επήλθε στα τέλη του 328 ή στις αρχές του 329. 


Ο τάφος της Αγίας Ελένης http://leipsanothiki.blogspot.be/
Μετάλλιο ενάμιση χρυσού σόλιδου.
Νομισματοκοπείο Νικομήδειας 324-325.
FL(avia) HELENA AUGUSTA. Η Αγία Ελένη.
Στα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά νομίσματα
οι μορφές σχεδιάζονται σύμφωνα
με τα πραγματικά τους
χαρακτηριστικά.


Η σορός της μεταφέρθηκε στη Ρώμη, όπου ενταφιάστηκε με βασιλικές τιμές στο μαυσωλείο της αρχαίας ρωμαϊκής οδού Λαβικάνας. Το μαυσωλείο της οδού Λαβικάνας χτίστηκε από τον Μ. Κωνσταντίνο, μεταξύ των ετών 326 και 330, αρχικά ως μαυσωλείο για τον ίδιον, αλλά τελικά χρησιμοποιήθηκε για την ταφή της μητέρας του. 

Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:

Κυριακή, 12 Ιανουαρίου 2014

Πέμπτη, 9 Ιανουαρίου 2014

218 - Εικόνα του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου με ενσωματωμένο λείψανό του από τον Άθωνα


Εικόνα του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου με ενσωματωμένο λείψανό του από τον Άθωνα http://leipsanothiki.blogspot.be/


Από το γραφείο του Αρχιερατικού Επιτρόπου Κοντοβάζαινας, η λειψανοθήκη έλαβε το παρακάτω κείμενο που δημοσιεύει εδώ λόγω του ενδιαφέροντός του:

Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΗΝ ΞΗΡΟΚΑΡΥΤΑΙΝΑ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

Την Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2014, ημέρα της σύναξης του Ιωάννου του Προδρόμου, εορτάστηκε ο Βαπτιστής με την αρμόζουσα εκκλησιαστική σεμνότητα στον πανηγυρίζοντα ομώνυμο Ιερό Ναό στην Ξηροκαρύταινα Γορτυνίας. Ωστόσο η φετινή εορτή θα μείνει ανεξίτηλη στη μνήμη των Ξηροκαρυτινών, αλλά και των τιμώμενων προσώπων που παραβρέθηκαν εκεί, και συγκεκριμένα της ελλογιμοτάτου καθηγήτριας Πανεπιστημίου κ. Μαρίας Μαντουβάλου και του συζύγου της κ. Πάϊκου Αναστόπουλου του Βυζικιότου.  Και θα μείνει αξέχαστη, διότι με την ευλογία και την άδεια του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως, κ. Ιερεμία, «ΘΡΟΝΙΑΣΤΗΚΕ» αντίγραφο της εφέστιας εικόνας του Προδρόμου στο Προσκυνητάρι του, στο Ναό της Ξηροκαρύταινας. Το πιστό αντίγραφο που ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 2013 έχει διαστάσεις 0,72 x 0,51 και αποτελεί έργο του Αρκάδα καλλιτέχνη Α. Φίλιου. Η εικονογράφηση της εικόνας είναι σπάνια και δεν εντοπίζεται στον ελλαδικό χώρο, διότι ο Πρόδρομος ιστορείται με μια ιδιαιτερότητα, δηλ. δεν κρατά την καθιερωμένη αποκομμένη κεφαλή του, αλλά βαστά τον Εσταυρωμένο Χριστό. Με το αριστερό του χέρι ο Πρόδρομος κρατά σε οβάλ δαφνοστεφανωμένη κορνίζα τον Εσταυρωμένο. Η ιδιαίτερη αυτή παράσταση μας μεταφέρει στις επώνυμες κεντήστρες της Κωνσταντινουπόλεως και των Νήσων του Αιγαίου, οι οποίες στα εργαστήριά τους πάνω σε βελούδο ύφασμα κεντούσαν τα θέματά τους, προπαντός όταν σχεδίαζαν τον Επιτάφιο Θρήνο. Πέρα από αυτή τη διαπίστωση η «υπόμνηση» από τον Πρόδρομο του σταυρικού μαρτυρίου του Χριστού επιβεβαιώνει τους λόγους των προφητών ότι ο σταυρωθείς Χριστός είναι πλέον το κέντρο της νέας αποκάλυψης της σωτηρίας του κόσμου. Η συγκεκριμένη εικόνα, που τεχνουργήθηκε ειδικά για τη Γορτυνία, αποτελεί πιστό αντίγραφο πρωτότυπης εικόνας του 1853, η οποία βρίσκεται στο Ναό του Αγίου Γεωργίου Τροπαιοφόρου στο χωριό Κελλάκι Λεμεσού. Την εντόπισε ο εφημέριος του Ναού, όταν πραγματοποίησε προσκύνημα στην ηρωική μας Κύπρο. Έτσι η εικόνα που αποδίδει αυτόν τον σπάνιο τύπο του Προδρόμου, ανήκει στο τοπικό Κυπριακό εργαστήριο αγιογραφίας. 

Διαβάστε περισσότερα παρακάτω:

217 - Καμπάνα από την Αγία Σοφία Κωνσταντινουπόλεως


Καμπάνα της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως.
Η φωτογραφία τραβήχτηκε μεταξύ των ετών 1880 και 1893
από τους Αρμένιους αδελφούς Abdullah,
πολύ γνωστών φωτογράφων της Οθωμανικής Τουρκίας.


Ψάχνοντας τα φωτογραφικά αρχεία της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών (που θεωρείται η μεγαλύτερη και πλουσιότερη βιβλιοθήκη παγκοσμίως), η λειψανοθήκη βρήκε και μία φωτογραφία των Abdullah Frères που απεικονίζει μία καμπάνα της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως. Η καμπάνα βρισκόταν στην αυλή του Πολεμικού Μουσείου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που στεγαζόταν τότε στον ναό της Αγίας Ειρήνης, δίπλα από την Αγία Σοφία. Η φωτογραφία πρέπει να τραβήχτηκε μεταξύ των ετών 1880 and 1893. Τα εκθέματα του Πολεμικού Μουσείου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έχουν μεταφερθεί κάποια στιγμή στο Πολεμικό Μουσείο της Τουρκίας, σε άλλη θέση, και η καμπάνα, αν επιβιώνει ακόμα, θα πρέπει να βρίσκεται εκεί.

Πηγή:


Σχετικές αναρτήσεις: 





Τετάρτη, 8 Ιανουαρίου 2014

216 - Τίμιο Ξύλο από την Ιερά Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους


Τίμιο Ξύλο από την Ιερά Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το Τίμιο Ξύλο της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος Αγίου Όρους.
Ενσωματώνει επίσης κομμάτι από τον άρραφο χιτώνα του Χριστού (αριστερά)
και λίθο από τον Πανάγιο Τάφο (δεξιά).

Αυτό είναι το Τίμιο Ξύλο της Μονής Παντοκράτορος Αγίου Όρους που συχνά βρίσκεται σε ιερές περιοδείες στην Ελλάδα. Εκτός από το Τίμιο Ξύλο περιέχει και κομμάτι από τον άρραφο χιτώνα του Χριστού καθώς και λίθο από τον Πανάγιο Τάφο. Έτσι ο κειμηλιακός του θησαυρός είναι και σπάνιος και εξαιρετικής σημασίας. Μάλιστα συγκεντρώνοντας τις φωτογραφίες για αυτή την ανάρτηση παρατηρήσαμε ότι μερικές φορές ενσωματώνονται στην ίδια λειψανοθήκη μικροτεμάχια λειψάνων του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της Αγίας Ελένης.


Τίμιο Ξύλο από την Ιερά Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους http://leipsanothiki.blogspot.be/
Το Τίμιο Ξύλο της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος Αγίου Όρους.
Εκτός από
κομμάτι από τον άρραφο χιτώνα του Χριστού (κάτω αριστερά)
και λίθο από τον Πανάγιο Τάφο (κάτω δεξιά) ενσωματώνει και μικροτεμάχια
λειψάνων του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της Αγίας Ελένης (πάνω αριστερά και δεξιά)
σε θήκες που συναρμόζονται με ειδικούς ήλους στην κυρίως λειψανοθήκη.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες παρακάτω:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...